Türkiye'deki Hekim İntiharlarının Van Dijk'ın Eleştirel Söylem Analizi Bağlamında İncelenmesi: İnternet Haber Siteleri Örneği

Özet

Bu çalışmada, Türkiye’de gerçekleşen hekim intiharlarının internet haber siteleri tarafından nasıl haberleştirildiği Van Dijk’ın Eleştirel Söylem Analizi çerçevesinde incelenmiştir. “Werther Etkisi” olarak bilinen ve intiharın medyada tasvir edilmesinin taklit davranışlara yol açabileceğini öne süren tezden hareketle çalışma kurgulanmış; 1 Ocak–4 Ekim 2024 tarihleri arasında Google Türkiye üzerinden “doktor intiharı” anahtar kelimesiyle erişilen dört ayrı hekim intihar vakasına ait haberler, amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen on iki internet haber sitesi bağlamında çözümlenmiştir. Haberler makro düzeyde tematik yapı ve başlıklar; mikro düzeyde ise sözcük seçimleri, cümle yapıları ve retorik unsurlar açısından ele alınmıştır. Araştırma bulguları, incelenen haber sitelerinin önemli bir bölümünün başlık ve alt başlıklarda sansasyonel bir üslup benimsediğini; intihar yöntemine ilişkin ayrıntılara yer verdiğini; intiharı ekonomik sorunlar, ağır çalışma koşulları, iş yeri baskısı ya da aile sorunları gibi dışsal nedenlere dayandırdığını ortaya koymaktadır. Kurbanların kimliğinin korunması ve fotoğraf kullanımına ilişkin etik ilkelerin de zaman zaman ihlal edildiği tespit edilmiştir. Araştırma, Türkiye'deki çevrimiçi haber ortamının hekim intiharlarını aktarırken uluslararası intihar haberciliği kılavuzlarından sıklıkla saptığını ve bu durumun taklit intihar riskini artırabileceğine işaret ettiğini göstermektedir. Bu bağlamda intihar haberlerinde etik ilkelere uyulmasının hem mesleki hem de kamusal sağlık açısından zorunlu olduğu sonucuna varılmıştır.