Tomris ve Kurmancan Datka Filmlerinde Kadın Siyasal Otoritesinin Meşrulaştırılması: Toplumsal Cinsiyet ve Tarihsel Temsil Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Özet

Bu çalışma, Tomris (2019) ve Kurmancan Datka (2014) filmlerinde kadın siyasal
otoritesinin hangi anlatısal, sembolik ve ahlaki stratejilerle meşrulaştırıldığını
toplumsal cinsiyet ve tarihsel temsil bağlamında incelemektedir. Araştırma, nitel
araştırma deseni çerçevesinde karşılaştırmalı nitel içerik analiziyle yürütülmüştür. Veri
setini filmlerin araştırma problemine doğrudan karşılık gelen seçili sahneleri ile afiş,
fragman ve tanıtım metinleri oluşturmaktadır. Çözümleme; liderliğin kuruluşu,
meşruiyet kaynakları, topluluğu koruma söylemi, savaş ve siyasal karar alma süreçleri,
kadınlık ile iktidar ilişkisi ve tarihsel sorumluluk kategorileri üzerinden
gerçekleştirilmiştir. Bulgular, her iki filmde de kadın siyasal otoritesinin kişisel iktidar
arzusundan çok topluluk bekası, fedakârlık, tarihsel zorunluluk ve kamusal sorumluluk
üzerinden meşrulaştırıldığını göstermektedir. Bununla birlikte Tomris’te savaşçı-
kurucu, Kurmancan Datka’da ise diplomatik-koruyucu bir meşruiyet rejimi öne
çıkmaktadır. Çalışma, kadın liderliğinin yalnızca tarihsel görünürlük değil, toplumsal
cinsiyet kodları içinde kabul edilebilir hâle getirilen cinsiyetlendirilmiş bir otorite
biçimi olarak kurulduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle makale, tarihî film
anlatılarını siyasal meşruiyetin ve rıza üretiminin iletişimsel alanları olarak
değerlendirmektedir.